Γιόγκα και Εγκυμοσύνη
Σουάμι Σιβαμούρτι Σαρασουάτι


Ως την ηλικία των 7 χρονών
Η μητέρα είναι ο γκούρου του παιδιού.
Ευθύνη της είναι η καλλιέργεια όλων των επιθυμητών ποιοτήτων, όπως αγάπη, συμπόνια και ευφυΐα.
Όπως ο κηπουρός φροντίζει ένα μικρό φυτό,
Έτσι κι εκείνη παρέχει ολόκληρη τη φροντίδα
Και την τροφή του παιδιού.
Το λίπασμα και η κοπριά προέρχονται από το αίμα και το μεδούλι της.
Είναι σαν το γεωργό
Που βάζει λίπασμα στο φυτό καθώς αυτό μεγαλώνει.
Όταν το φυτό έχει ολοκληρώσει την ανάπτυξή του,
Το λίπασμα δεν είναι πια απαραίτητο.
Με τον ίδιο τρόπο,
Η τροφή του μωρού
Δίνεται από τη μητέρα,
Και αυτή η τροφή δεν είναι μόνο υλική,
Αλλά περιλαμβάνει τα πάντα.
Παραμαχάμσα Σατυανάντα

Η εγκυμοσύνη είναι μια συναρπαστική εμπειρία, ολόκληρη η ύπαρξη της γυναίκας συμμετέχει και μεταμορφώνεται. Είναι μια περίοδος στη ζωή της γυναίκας, όπου είναι πολύ σημαντικό να βρίσκονται σε αρμονία όλες οι πλευρές της ύπαρξής της. Η τακτική εξάσκηση σε συγκεκριμένες τεχνικές της γιόγκα για εγκύους, όπως για παράδειγμα, στάσεις σώματος, τεχνικές αναπνοής, τεχνικές χαλάρωσης και διαλογισμού, εξασφαλίζουν τη καλύτερη δυνατή σωματική και νοητική υγεία. Επιπλέον η Γιόγκα συντελεί στη βαθύτερη ένωση ανάμεσα στη μητέρα και στο παιδί, στο φυσικό, στο συναισθηματικό και πνευματικό πεδίο, καθώς επίσης και στην κοινή τους ανάπτυξη, δηλαδή η μητέρα καθώς εξελίσσεται συμπαρασύρει και το έμβρυο σε αυτή την ανοδική πορεία.
Οι σωματικές στάσεις της Satyananda Yoga® παρέχουν στη μέλλουσα μητέρα,την απαραίτητη σωματική ευελιξία και ελαστικότητα, αλλά και δύναμη που χρειάζεται. Οι τεχνικές αναπνοής βοηθούν, όχι μόνο στη χαλάρωση και στην ευεξία, αλλά και παρέχουν στο σώμα της άπλετη ζωτικότητα και ενέργεια.
Οι τεχνικές διαλογισμού, με την προυπόθεση, ότι η άσκηση σε αυτές είναι συστηματική και τακτική, έχουν ως αποτέλεσμα να αποκτά η γυναίκα μια γαλήνια στάση για τη ζωή. Η ήρεμη εσωτερική στάση βοηθά στο να μπορεί η γυναίκα να αντιμετωπίζει με ψυχραιμία και χαλαρότητα την επικείμενη εμπειρία του τοκετού. Η επανάληψη ορισμένων ήχων ηρεμεί τον νου και βοηθά στην καλύτερη ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού.
Η εξάσκηση στη γιόγκα και από τους δύο γονείς, θα τους προετοιμάσει κατάλληλα για την άφιξη του παιδιού. Είναι σημαντικό να τονισθεί ότι η πνευματική προετοιμασία των γονιών, είναι ένας σημαντικός παράγοντας για τη σύλληψη κάθε παιδιού. Διαμορφώνει τη συνείδηση και τη προδιάθεση του εμβρύου.
Το ιδανικό θα ήταν να εξασκείται η γυναίκα στη Γιόγκα πριν από τη σύλληψη, έτσι ώστε να μπορεί να προετοιμαστεί κατάλληλα ο νους και το σώμα της. Η Γιόγκα βέβαια μπορεί να προσφέρει πάρα πολλά στη γυναίκα που ξεκινά την εξάσκηση της, σε αυτή τη τόσο σημαντική περίοδο της ζωής της και να της ανοίξει νέους δρόμους.
Δυναμώνει τους μυς και κάνει το σώμα πιο ευέλικτο, κάτι που θα διευκολύνει το ίδιο το τοκετό.Τα μέρη του σώματος που γυμνάζονται, ειδικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, είναι οι μυς του στομάχου, της σπονδυλικής στήλης, της μέσης και της λεκάνης. Ισχυροί κοιλιακοί μυς διευκολύνουν τη μεταφορά του εμβρύου και τη σωστή ανάπτυξη. Οι κοιλιακοί μυς είναι απαραίτητοι για την εξώθηση του παιδιού, από τη μητέρα. Μια δυνατή, ευέλικτη σπονδυλική στήλη είναι απαραίτητη για τη γενική ελαστικότητα και τόνωση, όπως και για την υγιή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Μια ελαστική σπονδυλική στήλη εμποδίζει την κύρτωση των ώμων, κάτι που συμβαίνει συχνά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εξαιτίας του πρόσθετου βάρους. Το βάρος αυτό προκαλεί μεγάλη ένταση στους μυς της πλάτης και οι στάσεις της γιόγκα βοηθούν στην ενδυνάμωση αυτής της περιοχής.Τέλος, είναι εξίσου σημαντικές οι ειδικές ασκήσεις από το βαθύ κάθισμα, οι οποίες χαλαρώνουν και κάνουν ελαστική την περιοχή της λεκάνης για την ώρα του τοκετού.
Συγκεκριμένες τεχνικές αναπνοής είναι εξαιρετικά χρήσιμες τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο. Αποβάλλονται οι τοξίνες από τον οργανισμό της μητέρας και εμπλουτίζεται με άφθονη ενέργεια. Το νευρικό σύστημα εξαγνίζεται και επέρχεται ηρεμία, εσωτερική χαλάρωση και ένα αίσθημα γλυκιάς ευεξίας το οποίο είναι τόσο ευεργετικό και για τους δύο.
Η πλήρης γιόγκική αναπνοή για παράδειγμα ανακουφίζει τη μητέρα, επειδή καθώς το έμβρυο αναπτύσσεται, μεγαλώνει και η μήτρα, η οποία σπρώχνει το διάφραγμα προς τα πάνω, με αποτέλεσμα να προκαλείται δυσκολία στην αναπνοή. Υπάρχουν ειδικές ασκήσεις αναπνοής που βοηθούν την μέλλουσα μητέρα να αντιμετωπίσει τέτοια προβλήματα.
Συγκεκριμένες τεχνικές αναπνοής βοηθούν στον ανώδινο τοκετό. Η αναπνοή και ο νους είναι συνδεδεμένοι μεταξύ τους. Ελέγχοντας την αναπνοή μπορείτε να ελέγχετε το πόνο, διότι ο πόνος βιώνεται μέσα στο νου και όχι στο σώμα. Με τη χρήση αναισθητικού, το αιθερικό σώμα αποτραβιέται και έτσι δεν αισθανόμαστε πόνο.Το ίδιο συμβαίνει μέσω της σωστής αναπνοής.
Εξαιτίας των πολλών λεπτών ορμονικών αλλαγών, η εγκυμοσύνη μπορεί να είναι μία περίοδος δυσκολιών για τη γυναίκα. Στη Σατυανάντα Γιόγκα υπάρχουν πολλές τεχνικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να βοηθήσουν τη γυναίκα να ξεπεράσει τις όποιες δυσκολίες αντιμετωπίζει τόσο σε σωματικό, όσο και σε ψυχικό επίπεδο. Κατά τους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης πολλές γυναίκες αντιμετωπίζουν έντονα προβλήματα ναυτίας, υπνηλίας, κόπωσης και μείωσης της όρεξης. Η ένταση των προβλημάτων αυτών μειώνεται με τη βοήθεια των σατκάρμας, τεχνικών καθαρισμού του σώματος, που γίνονται με ζεστό αλατισμένο νερό, με καθοδήγηση από έμπειρους και εξειδικεύμενους δασκάλους της γιόγκα. Οι ίδιες τεχνικές είναι επίσης αποτελεσματικές και μετά το τοκετό, σε περίπτωση που η μητέρα παρουσιάσει μεταγεννητική κατάθλιψη.
Είναι πάρα πολύ σημαντικό για τη γυναίκα ιδιαίτερα αυτή τη τόσο ξεχωριστή περίοδο της ζωής της να μπορεί να είναι εσωτερικά ήρεμη, γαλήνια και ευτυχισμένη. Η γαλήνη και η ηρεμία είναι καταστάσεις που υπάρχουν μέσα στο κάθε άνθρωπο αρκεί να ενσκύψει μέσα του για να τις ανακαλύψει. «Κάθε άνθρωπος θα πρέπει να μπορεί να έχει την ικανότητα να βυθίζεται στο υποσυνείδητο έτσι ώστε η εσωτερική του προσωπικότητα να μπορεί να θεραπευτεί και να είναι υγιής.»
Υπάρχουν επίσης πολλές τεχνικές χαλάρωσης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να μειώσουν τη σωματική και νοητική ένταση που βιώνει μία γυναίκα κατά τη περίοδο της εγκυμοσύνης λόγω πολλαπλών αιτιών, τόσο εσωτερικών όσο και εξωτερικών. Η πιο απλή είναι μία άσκηση, η οποία ονομάζεται σαβάσανα και κατά την οποία η γυναίκα ξαπλώνει στο πάτωμα πάνω σε μία μαλακή επιφάνεια με τις παλάμες των χεριών να είναι στραμμένες προς τον ουρανό και τα πόδια να βρίσκονται σε μία απόσταση μεταξύ τους και να είναι χαλαρά. Από αυτή τη στάση η γυναίκα μπορεί να χαλαρώσει οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας για λίγα λεπτά και να αποβάλλει την ένταση.
Η Γιόγκα Νίντρα είναι μία τεχνική χαλάρωσης, η οποία θεωρείται ιδανική για την περίοδο της εγκυμοσύνης. Είναι μία τεχνική προοδευτικής, βαθειάς χαλάρωσης. Αυτή η τεχνική αντιμετωπίζει τη τριπλή ένταση, τη σωματική, τη συναισθηματική και τη νοητική. Επίσης γίνεται χρήση τεχνικών οραματισμών, δηλαδή με πολύ απλό τρόπο η μέλλουσα μητέρα μπορεί να φαντάζεται εικόνες που να την ηρεμούν, που να τη γαληνεύουν, όπως για παράδειγμα κάποιο θαλασσινό τοπίο, ένα ηλιοβασίλεμα. Μέσω του οραματισμού η γυναίκα φαντάζεται το παιδί της να είναι υγιές, να έχει καλό χαρακτήρα και να έχει τη τάση για μια ζωή δημιουργική και γεμάτη αγάπη.
Στις μέρες μας μπορούμε να γνωρίζουμε το φύλο του παιδιού που πρόκειται να γεννηθεί, κάτι που διευκολύνει την αποτελεσματικότητα του οραματισμού. Λέγεται ότι η ενέργεια ακολουθεί τη σκέψη. Αυτή η αρχή βρίσκεται πίσω από την αποτελεσματικότητα του οραματισμού. Οι γνώσεις μας σχετικά με το DNA μας δείχνουν ότι οι σκεπτομορφές της μητέρας μπορούν να αλλάξουν και να ενισχύσουν τη δομή του DNA του παιδιού. Στη τεχνική της Γιόγκα Νίντρα χρησιμοποιούνται σύντομες θετικές φράσεις, τη στιγμή που η μητέρα αναφέρει εσωτερικά αυτές τις φράσεις βρίσκεται σε μια τέτοια ψυχονοητική κατάσταση όπου ο νους της είναι θετικός, ανοικτός, ήρεμος και έτσι το μήνυμα φτάνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στον παραλήπτη, δηλαδή στη συνείδηση του εμβρύου. Με αυτό το τρόπο μπορεί να βοηθηθεί η διαμόρφωση του χαρακτήρα του παιδιού, όπως επίσης και για να διευκολύνθεί η εμπειρία του τοκετού.
Η ψυχολογία και η φιλοσοφία της γιόγκα δίνουν τα κατάλληλα εργαλεία στη μέλλουσα μητέρα για να κατανοήσει και να βιώσει τη μητρότητα με πληρότητα. Η ανάπτυξη της επίγνωσης και της παρατήρησης όλων των εμπειριών της ζωής, είναι η κεντρική διδασκαλία της γιόγκα. Η ικανότητα του παρατηρητή δηλαδή να μπορούμε να έχουμε αυτή την αμυδρή απόσταση από τα γεγονότα, έτσι ώστε να μπορούμε καλύτερα να κατανοούμε τί συμβαίνει και να κάνουμε τις ορθότερες επιλογές, αυτό έχει επίσης σαν αποτέλεσμα να απομακρύνεται σταδιακά ο φόβος και το άγχος. Η επίγνωση ενισχύει την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση και επίσης διευκολύνει τη πιο συνειδητή εμπειρία της γέννας, Η γιογκική ψυχολογία μας βοηθά επίσης να κατανοήσουμε τη σχέση αιτίου και αποτελέσματος και πως αυτό επιδρά και καθορίζει τη ζωή μας. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αποκτούμε μεγαλύτερη γνώση και σοφία για τη ζωή.
Η γιόγκα επισημαίνει πόσο σημαντικά είναι τα επτά πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού. Κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων η μητέρα παίζει τον σπουδαιότερο ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του παιδιού. Μετά από τα επτά αυτά χρόνια, είναι απαραίτητο το παιδί να δεχθεί πιο έντονα την επιρροή του πατέρα, Δηλαδή την αρσενική ενέργεια, ώστε να αναπτύξει τη λογική του και τη διάνοια του. Η μητέρα μαθαίνει μέσω της γιόγκα να καλλιεργεί στο παιδί την εκτίμηση της ομορφιάς και της γνώσης, με ιστορίες για ήρωες και ηρωίδες, που το παιδί θα έχει σαν πρότυπα και εσωτερικά στηρίγματα στο μέλλον.
Η γιογκική άποψη για τη μητρότητα τονίζει την σπουδαιότητα της προετοιμασίας ολόκληρης της οικογένειας για την άφιξη του νέου της μέλους. Υποστηρίζει τη συμμετοχή του πατέρα και των άλλων παιδιών στις προετοιμασίες και συχνά προτείνει στον πατέρα και τα άλλα παιδιά να συμμετέχουν στις τάξεις της γιόγκα. Μια τέτοια προετοιμασία είναι συχνά χρήσιμη στην αντιμετώπιση ανταγωνιστικών συναισθημάτων ανάμεσα στα αδέλφια, ή συναισθημάτων ζήλιας που εμφανίζονται με την άφιξη του νέου μέλους της οικογένειας.
Η γιογκική στάση για το τοκετό - Θα θέλαμε να αναφερθούμε στην παραδοσιακή στάση του σώματος κατά την οποία οι γυναίκες γεννούσαν σε όλες τις παραδοσιακές κοινωνίες. Ονομάζεται Κάλι ασάνα. Είναι το βαθύ κάθισμα, η πιο αποτελεσματική στάση για το τοκετό. Η γυναίκα που κάθεται σ’αυτή τη στάση την ώρα του τοκετού είναι σε θέση να αντέξει με μεγαλύτερη ευκολία τους πόνους, έχει μεγαλύτερο έλεγχο και πιο πολύ δύναμη. Επίσης και η εσωτερική στάση της γυναίκας αλλάζει, έχει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, είναι ενεργητική στη διαδικασία του τοκετού. Η δική της δύναμη είναι αυτή που κατευθύνει την όλη διαδικασία.
Η κλίση της λεκάνης και του αγωγού του τοκετού, είναι τέτοια που όλες οι προσπαθειες της συγκεντρώνονται στο να σπρώξει το μωρό προς τα κάτω και έξω από το σώμα της, χωρίς να ξοδεύει καθόλου ενέργεια άσκοπα προς άλλες κατευθύνσεις. Η όλη διαδικασία έχει ένα μεγάλο σύμμαχο, τη βαρύτητα, η δύναμη αυτή είναι ο φυσικός συνεργάτης της γυναίκας κατά την ώρα της εξώθησης του παιδιού. Με την κατάλληλη γιογκική προετοιμασία, μια γυναίκα μπορεί να γεννήσει εύκολα στην Κάλι ασάνα, με ελάχιστη μόνο καθοδήγηση και βοήθεια από το γιατρό της και τη μαία.
Στην Ελλάδα πριν από μερικές δεκαετίες οι γυναίκες γεννούσαν σε αυτή τη στάση και συνήθως μόνες τους, αν δεν είχαν τη συμπαράσταση της μαίας του χωριού. Αντίθετα σήμερα, οι σύγχρονες γυναίκες γεννούν από τη στάση που ονομάζεται στάση λιθοτομίας. Είναι δηλαδή ξαπλωμένες ανάσκελα, με τα πόδια ψηλά και τα γόνατα σε απόσταση μεταξύ τους. Από αυτή τη στάση στερείται η γυναίκα τη σημαντική βοήθεια της βαρύτηταςκαι πρέπει να εξωθήσει ενάντια στη φυσική αρχή της βαρύτητας. Η έμφυτη ικανότητα της να γεννήσει το μωρό προς τα κάτω και να βοηθήσει στην έξοδο του εμβρύου εξουδετερώνεται και χάνεται η δύναμη να εκφράσει τον εαυτό της και να αισθανθεί ότι εκείνη τα κατάφερε. Πολύ ζωτική ενέργεια κατευθύνεται επίσης σε λανθασμένη κατεύθυνση κα σπαταλιέται στους μυς της πλάτης και των ποδιών, αντί να εστιαστεί εκεί που χρειάζεται για έναν επιτυχημέννο τοκετό. Δεν κατευθύνει η ίδια τον τοκετό και δε νιώθει καμμία εμπιστοσύνη στις δυνάμεις της και στις ικανότητες της να βοηθήσει τη φύση, επειδή δε βρίσκεται στη θέση να εκδηλώσει τη φυσική της δύναμη.
Για τη μητέρα που ζει μόνη της, τόσο οι γιογκικές τεχνικές όσο και η φιλοσοφία που ενυπάρχει σε αυτές, συντελούν στην ενίσχυση της υγείας της και της ψυχικής της ισορροπίας και αντισταθμίζουν την αίσθηση της μοναξιάς και ανασφάλειας που μπορεί να αισθάνεται λόγω έλλειψης του πατέρα. Η γιόγκα δίνει πρωταρχική σημασία στο ρόλο της μητέρας και παρέχει τα εργαλεία για να δομήσει την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησή της, έτσι ώστε να ενδυναμωθεί εσωτερικά και να μάθει να στηρίζεται στις δικές της δυνάμεις. Η φιλοσοφία της γιόγκα τη διδάσκει πώς να αξιοποιεί κατάλληλα τις συνθήκες στις οποίες βρίσκεται και της δίνει κίνητρα για να καλλιεργήσει μια πιο θετική και αισιόδοξη στάση ζωής.
Είναι σημαντικό να τονισθεί επίσης, ότι η γιόγκα αντιμετωπίζει την εγκυμοσύνη και το τοκετό τόσο από την πλευρά της γυναίκας όσο και από την πλευρά του παιδιού που πρόκειται να γεννηθεί. Πρέπει δηλαδή να φροντισθούν οι ανάγκες και των δύο. Η μητέρα και το παιδί από την αρχή της σύλληψης πρέπει να συνδεθούν, όπως επίσης αμέσως μετά το τοκετό το μωρό και η μητέρα δε πρέπει καθόλου να αποχωριστεί ο ένας από τον άλλο, αλλά ως προς αυτό θα αναφερθούμε παρακάτω. Οι σοφοί λένε πως τον τέταρτο μήνα της εγκυμοσύνης η ψυχή εισέρχεται στο σώμα του παιδιού και τότε αυτό αποκτά επίγνωση. Γι αυτό το λόγο η γιόγκα τονίζει ότι η γυναίκα είναι υπεύθυνη όχι μόνο για την ορθή φυσική ανάπτυξη του παιδιού, αλλά και για την ισορροπημένη ψυχολογική δομή του. Το βασικό υλικό της ζωής του παιδιού υφαίνεται μέσα στη μήτρα, οπότε η υγεία και η νοητική στάση της μητέρας το επηρεάζουν άμεσα. Οι πρακτικές της γιόγκα βοηθούν τη μητέρα να καλλιεργεί μια θετική επίδραση στην συνείδηση του παιδιού, η οποία ολοένα και διευρύνεται καθώς περνά ο χρόνος της κύησης. Η αρμονική εσωτερική κατάσταση της μητέρας επιδρά και διαμορφώνει το έμβρυο, ο δυνατός σύνδεσμος που δημιουργείται μεταξύ τους είναι ένας άρρηκτος δεσμός που στηρίζει το παιδί σ’ολόκληρη τη ζωή του. Όταν η γυναίκα προετοιμασθεί με τις τεχνικές που της παρέχει η γιόγκα θα μπορέσει να βιώσει μία όμορφη περίοδο εγκυμοσύνης, την οποία θα αναπολεί στη μνήμη της με χαρά και νοσταλγία. Ο τοκετός θα είναι επίσης μία συναρπαστική εμπειρία και για τους δύο, τη μητέρα και το παιδί, μία θετική, μοναδική εμπειρία μεταμόρφωσης.
Θα θέλαμε να ανφερθούμε σε ένα όχι και τόσο μακρινό παρελθόν της Ελλάδας, όπου η γυναίκα ακολουθώντας την εσωτερική σοφία κρατούσε πάντα το παιδί μαζί της πάνω της και δεν έβγαινε έξω από το σπίτι για σαράντα ημέρες και μετά όταν έβγαινε πήγαινε στην εκκλησία για να πάρει την ευχή από τον ιερέα, το οποίο είναι πολύ σημαντικό και για το παιδί και για τη μητέρα. Η γυναίκα της Αφρικής, της Ινδίας, οι ιθαγενής της Αμερικής κρατούν, μάλιστα δένουν τα παιδιά τους πάνω στο σώμα τους, στην πλάτη ή στο στομάχι με ένα πανί. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για την ένωση, την ασφάλεια, το μητρικό δέσιμο. Εμείς οι σύγχρονες γυναίκες έχουμε ανάγκη από πολλά λόγια, πολλές νοητικές διευκρινήσεις και εξηγήσεις για όλα αυτά τα θέματα γιατί σε κάποιο σημείο του δρόμου έχουμε χάσει την επαφή με την εσωτερική μας θηλυκή φύση. Η περίοδος της εγκυμοσύνης είναι μία πολύ καλή ευκαιρία για να έρθουμε σε επαφή με την πηγή που ονομάζεται θηλυκή φύση ή σοφία. Είναι λοιπόν σημαντικό οι πρώτες σαράντα μέρες το παιδί να είναι σε σωματική επαφή με τη μητέρα. Υπάρχει μία πολύ βαθιά παράδοση ως προς αυτό. Από τη σύλληψη, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και για την περίοδο των πρώτων σαράντα ημέρών το παιδί και η μητέρα είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι μεταξύ τους, έχουν κοινή ζωτική ενέργεια, έχουν μία αύρα. Αν λοιπόν αυτή η ισορροπία διαταραχθεί απότομα, με την απομάκρυνση για παράδειγμα, τότε μπορεί να δημιουργηθεί μεγάλη συναισθηματική και ψυχολογική αναταραχή, η οποία όμως δε θα εκδηλωθεί άμεσα, αλλά στο μέλλον.
Οι εννέα μήνες της κύησης μπορούν να προσφέρουν στη γυναίκα τη πολύτιμη ευκαίρία να έρθει κοντά στον εαυτό της και να έρθει σε επαφή με την αρχέγονη σοφία, στο παιδί οι εννέα αυτοί μήνες είναι ένα πρελούδιο της ζωής και μία εποχή δόμησης της ύπαρξής του και εκπαίδευσης. Ο τοκετός για τη γυναίκα είναι μία συγκλονιστική εμπειρία, όπου δίνει τη μεγάλη μάχη και πρέπει να είναι κατάλληλα προετοιμασμένη, να έχει έτοιμα τα όπλα της, δυνατό, ευλύγιστο σώμα, καθαρό και συγκεντρωμένο νου και άφοβη καρδιά γεμάτη αγάπη για τη ζωή που έρχεται. Η γέννηση για το ίδιο το παιδί είναι η πιο σημαντική του εμπειρία, είναι μία δύσκολη μετάβαση και πρέπει να το υποδεχθούν με αγάπη ηρεμία και τρυφερότητα. Η εμπειρία της γέννησης ασυνείδητα ακολουθεί τον άνθρωπο σε όλη του τη ζωή.
Η βαθιά γνώση της ανθρώπινης φύσης που υπάρχει στη γιόγκα μπορεί να ευεργετήσει τη μητέρα και το παιδί, έτσι ώστε να βιώσουν με τον πιο αρμονικό τρόπο όλη αυτή την εμπειρία.
Σημείωση: Οι τεχνικές της γιόγκα για εγκύους θα πρέπει να διδάσκονται από εξειδικευμένους δασκάλους γιόγκα και σε συνεργασία με το θεράποντα ιατρό.

1.ΓΙΟΓΚΑ ΝΙΝΤΡΑ, σελ.7, Παραμαχάμσα Σατυανάντα, Σατυανάντα άσραμ, Ελλάδος.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να συμβουλευθείτε τα βιβλία:
Νάουα Γιογκίνι Τάντρα (Nawa Yogini Tantra)
Ασάνες Πραναγιάμα Μούντρα Μπάντα (Asana Pranayama Mudra Bandha)
Γιόγκα Νίντρα (Yoga Nidra)


Yoga and Pregnancy, May 1999





Το Σατυανάντασραμ Ελλάδας είναι ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο που δεν επιδοτείται. Τα προγράμματά του απευθύνονται στα μέλη του. Οι εισφορές και δωρεές σας συμβάλλουν στο φιλανθρωπικό μας έργο μέσα από τη δραστηριότητα του Σατυανάντα Μαθ για την ενίσχυση των συνανθρώπων μας που χρήζουν βοήθειας. Οι εισφορές καλύπτουν το λειτουργικό κόστος των προγραμμάτων και δεν επιστρέφονται, δεν μεταφέρονται και ούτε μεταβιβάζονται. Μπορεί να υπάρξουν αλλαγές στα προγράμματα χωρίς ενημέρωση. Συνιστούμε την έγκαιρη κράτηση.
Τα και είναι σήματα κατατεθέντα που ανήκουν στην IYFM και χρησιμοποιούνται κατόπιν αδείας.