Η Γιόγκα σα θεραπευτική επιστήμη
Σουάμι Σατυανάντα Σαρασουάτι

Διάλεξη του Σουάμι Σατυανάντα Σαρασουάτι που δόθηκε στο Ιατρικό Κολλέγιο του Γκάντι, στις 28.2.1979 Η Σχολή της Γιόγκα στο Μπιχάρ ιδρύθηκε το 1964 για να διαδώσει την επιστήμη της Γιόγκα στο σύγχρονο άνθρωπο. Ξέραμε τότε θετικά πως η Γιόγκα θα γινόταν αποδεκτή από τους μεγάλους αυτού του κόσμου και ήδη έχει γίνει πολλή δουλειά από το 1964. Στην αρχή οι πόροι ήταν πολύ περιορισμένοι κι αυτοί που εργάζονταν μαζί μας λίγοι.
Βαθμιαία, ωστόσο, με το πέρασμα του χρόνου, κτίσαμε ολόκληρη την αποστολή μας, και σήμερα μπορούμε να παρουσιάσουμε απτά αποτελέσματα και οριστικά συμπεράσματα. Σήμερα διατηρούμε επαφή με πολλά προγράμματα ερευνών της Γιόγκα στην Ινδία και στο εξωτερικό. Οι άνθρωποι του σημερινού πολιτισμού έχουν ανακαλύψει πως ο δρόμος για την ηρεμία και την καλή υγεία κρύβεται μέσα στην επιστήμη της Γιόγκα.
Η επιστήμη της Γιόγκα ήταν για πολλούς, πάρα πολλούς αιώνες, παρεξηγημένη. Τη θεωρούσαν θρησκεία, ένα σύστημα μαγείας. Σήμερα, οι σκεπτόμενοι άνθρωποι που έχουν μάτια για να βλέπουν και είναι ικανοί να καταλάβουν τα μυστικά της Γιόγκα μ’ ανοιχτό μυαλό, έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η επιστήμη της Γιόγκα έχει μια οριστική σαφή και αδιαφιλονίκητη λύση για τις δυσκολίες τους ανθρώπου.
Η επιστήμη της Γιόγκα καλύπτει πολλά ανθρώπινα προβλήματα. Δε λύνει μόνο τα προβλήματα της πνευματικής ζωής, αλλά βοηθάει επίσης στη λύση των προβλημάτων των καθημερινών ασθενειών μας. Η επιστήμη των γιογκάσανας, της Πραναγιάμα, των μούντρας και μπάντας, συμπεριλαμβανομένης και της Χάθα Γιόγκα – της επιστήμης της φυσιολογικής ισορροπίας και του σωματικού καθαρισμού – μας έμαθαν πως οι ασθένειες μπορούν να ανακουφιστούν με τη Γιόγκα.

Η έρευνα γύρω από τη Γιόγκα σ’ όλο τον κόσμο
Σε πολλές χώρες ερευνώνται σήμερα επιστημονικά και ιατρικά διάφορες ασκήσεις της Γιόγκα. Στην Πολωνία, ο καθηγητής Τζ. Αλεξάντροβιτς, ο Τ. Πάσκι, κι ο καθηγητής W. Ρομανόφσκυ ερεύνησαν την επίδραση της Σιρσάσανα και άλλων γιογκικών ασκήσεων πάνω στον ανθρώπινο οργανισμό. Στις ΗΠΑ, o Έλμερ και η Άλις Γκρην κάνουν καταπληκτικές έρευνες πάνω στη φύση του νου και την επίδραση του διαλογισμού στον εγκέφαλο. Στην Ιαπωνία ο Δρ. Χιρόσι Μοτογυάμα έχει επινοήσει τεχνικές για τη διερεύνηση της αντίδρασης του νευρικού συστήματος και του εγκεφάλου κατά την αφύπνιση της Κουνταλίνι. Στο Μπιχάρ, υπό την αιγίδα του Νοσοκομείου της Ιατρικής Σχολής Πάτνα και με τη βοήθεια της ινδικής κυβέρνησης, ο Δρ. Σρινίβας έχει ήδη συμπληρώσει έρευνα των αποτελεσμάτων των γιογκικών άσανας πάνω στο έμφραγμα. Στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης, οι γιατροί και ψυχολόγοι πέτυχαν εξαιρετικά αποτελέσματα στις έρευνές τους πάνω στα αποτελέσματα της Γιόγκα Νίντρα, του ψυχικού ύπνου, πάνω στο ανθρώπινο σώμα. Συγχρόνως, έκαναν μιαν άλλη έρευνα σχετικά με την επίδραση των ηχητικών κυμάτων στον εγκέφαλο. Στη Γαλλία επίσης, δουλεύουν πολύ με παιδιά του γυμνασίου. Το Υπουργείο Παιδείας, ειδικά στο Παρίσι, έχει κιόλας δημοσιεύσει μιαν αναφορά των επιθεωρητών παιδείας, όπου τονίζονται οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν στα παιδιά ύστερα από ένα χρόνο ασκήσεων Γιόγκα.
Λίγους μήνες πριν, στο Άσραμ που έχουμε στην Ορίσσα, κάναμε ένα πρακτικό σεμινάριο για το διαβήτη επί σαράντα μέρες. Το παρακολούθησε ο Δρ. Πάντα του Νοσοκομείου της Ιατρικής Σχολής της Μπούρλα μαζί με άλλους φίλους γιατρούς. Εικοσιπέντε διαβητικοί όλων των ηλικιών, από όλες τις ομάδες, διδάχθηκαν το σύστημα της Γιόγκα και τα αποτελέσματα ήταν πολύ ενθαρρυντικά. Εκτός απ’ αυτό, συνεχίζεται η έρευνα στο Ινδικό Ινστιτούτο Γιόγκα, στην Σάντα Κρουζ, καθώς και κάτω από την καθοδήγηση του Δρ. Ντέιτυ. Αλλά και στο Ινστιτούτο Γιόγκα στη Λοναβάλα, που έχει ιδρύσει ο Σουάμι Κουβαγιανάντα στο Κολλέριο της Γιόγκα στο Τιρούπαθυ, καθώς και στο Μαντράς, γίνονται έρευνες. Τα αποτελέσματα που έχουν μέχρι στιγμής επιτευχθεί περιέχουν ένα μεγάλο μήνυμα και σας παρακαλώ να το συλλογισθείτε για λίγο με ευρύτητα σκέψης.
Όλοι εσείς οι γιατροί είστε μεγάλοι ιερείς του πολιτισμού μας. Αν μπορείτε να καταλάβετε σωστά τη Γιόγκα, με τρόπο επιστημονικό, δεν υπάρχει λόγος να μη γίνει η Γιόγκα ένα εκπαιδευτικό σύστημα για να λυθούν τα σωματικά, νοητικά και πνευματικά προβλήματα της ανθρωπότητας.

Αποκατάσταση της ισορροπίας
Σε όλο τον κόσμο, οι άνθρωποι ζουν μέσα σ’ ένα κράτος φόβου, τρόμου, αγωνίας, πάθους, έντασης, ανασφάλειας, αβεβαιότητας και πάει λέγοντας. Αυτές οι καταστάσεις επηρεάζουν τη φυσιολογική δομή του ανθρώπου και προκαλούν τις περισσότερες ασθένειες από τις οποίες υποφέρουμε σήμερα. Και σ’ αυτό το σημείο έρχεται η Γιόγκα, σα μια μεγάλη πανάκεια. Όταν κάνουμε Γιόγκα, οι αλλαγές στο σώμα είναι σαφείς, σημαδιακές. Η συμπεριφορά της καρδιάς, η κατανάλωση του οξυγόνου, ο ρυθμός της αναπνοής, οι αντιδράσεις του νευρικού συστήματος, οι εκκρίσεις των ορμονών, η μεταβολή των εγκεφαλικών κυμάτων και όλες οι λειτουργίες του σώματος επηρεάζονται και υφίστανται ορισμένες αλλαγές. Αυτό έχει ευεργετική επίδραση στις περισσότερες ασθένειες, αλλά πρώτα η ασθένεια πρέπει να διαγνωστεί σωστά και η Γιόγκα έχει δικές της διαγνώσεις. Η ασθένεια εκδηλώνεται στο σώμα αλλά δε γεννιέται εκεί. Η ασθένεια προέρχεται από μια κατάσταση ανισορροπίας. Ίσως είναι έλλειψη αρμονίας ανάμεσα στα νευρικά συστήματα ή μια ανισορροπία στις αρμονικές εκκρίσεις ή στις πεπτικές διαδικασίες. Προσδιορίζουμε έτσι την ασθένεια κατά λεπτό τρόπο, και την θεραπεύουμε σύμφωνα με τη φύση της.
Δε θεραπεύουμε το διαβήτη σαν πεπτική ανωμαλία. Γνωρίζουμε πως είναι έλλειψη ινσουλίνης – δεν υπάρχει αμφιβολία γι’ αυτό. Γνωρίζουμε επίσης ότι το συμπαθητικό και παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα ρυθμίζονται από ανώτερα κέντρα. Αν αυτά τα κέντρα δε δραστηριοποιούν το νευρικό σύστημα σωστά, επακολουθεί μια ορμονική ανωμαλία σε μια ορισμένη περιοχή.
Όταν κουράρουμε έναν διαβητικό, δε θεραπεύουμε την έλλειψη της ινσουλίνης. Δεν τον θεραπεύουμε από την ασθένεια από την οποία φαίνεται να πάσχει. Γνωρίζουμε πως γι’ αυτήν ευθύνονται το στρες και η υπερκόπωση. Όταν θεραπεύουμε ένα διανοητικά άρρωστο, που υποφέρει από ψύχωση, νεύρωση ή νευρικό κλονισμό, τον βλέπουμε σαν προσωπικότητα, σαν ανθρώπινο πλάσμα, σαν άτομο που μπορεί να σκέπτεται και να αισθάνεται. Με ασκήσεις αυτοσυγκέντρωσης και διαλογισμού τον οδηγούμε βαθειά μέσα στο μυαλό του, μέχρι τη ρίζα του κακού. Αν κάποιος υποφέρει από έντονο άγχος, δεν του συνιστούμε ασκήσεις που φέρνουν την άμεση ηρεμία. Προσπαθούμε μάλλον να προκαλέσουμε την προσωπικότητά του, να εκφράσουμε ό,τι κοιμάται στο πίσω μέρος του νου του. Αυτό είναι δυνατό με την άσκηση της συγκέντρωσης, όπως είναι το μάντρα, που αποτελεί μέρος της Γιόγκα. Σαν επιστημονική αρχή, το μάντρα είναι ισχυρότατο όργανο. Με την άσκηση του μάντρα προσπαθούμε να προκαλέσουμε έκρηξη στα βαθύτερα επίπεδα συνειδητότητας. Όταν διαλυθούν τα ανώτερα επίπεδα του νου, βρισκόμαστε αντιμέτωποι μ’ όλες τις σκέψεις, τα πάθη και τις αναστολές που κρύβονται βαθειά μέσα μας.
Το σώμα επηρεάζεται από τον ανθρώπινο νου. Τα συναισθήματα, οι συγκινήσεις, τα αισθήματα και επιδιώξεις, τα πάθη, οι φόβοι, οι αγωνίες και οι έγνοιες μέσα στο νου, είναι εκείνα που δημιουργούν αλλαγές στο σώμα. Οι εκκρίσεις των επινεφριδίων, του θυρεοειδούς και της υπόφυσης έχουν μια φυσική ροή και τάξη. Μια σκέψη μπορεί και επηρεάζει τις λειτουργίες του σώματός μας. Ο φόβος, η ψύχωση ή η αγωνία, επηρεάζουν τους ενδοκρινείς αδένες και μεταβάλλουν τη μορφή των εγκεφαλικών κυμάτων.
Με τη Γιόγκα Νίντρα (ψυχικός ύπνος), ορισμένες Πραναγιάμα και το μάντρα, καταφέραμε να αλλάξουμε και να δημιουργήσουμε αρμονία στα εγκεφαλικά κύματα. Στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης, υπέβαλαν άτομα σε ιατρικές εξετάσεις κατά τη διάρκεια της απαγγελίας του Ομ. Ο ήχος καταγράφηκε από λεπτεπίλεπτα όργανα και βρέθηκε ότι όταν απήγγειλαν το Ο κυριαρχούσαν εγκεφαλικά κύματα άλφα, ενώ όταν ακουγόταν το Μ το σχήμα άλλαζε σε κύματα θήτα. Τι σχέση έχουν αυτά τα κύματα με τις διάφορες φυσιολογικές καταστάσεις; Αν κάποιος υποφέρει από υπέρταση και πίεση, βάλτε τον να καθίσει ήσυχα σε μια πολυθρόνα, να κλείσει τα μάτια του και να απαγγείλει το Ομ για λίγη ώρα. Ύστερα από δεκαπέντε ως είκοσι λεπτά, όταν του πάρετε την πίεση, θα εκπλαγείτε με τα αποτελέσματα του Ομ.
Με τον ίδιο τρόπο γίνονται έρευνες και για τη Γιόγκα Νίντρα. Αυτή η μεγάλη επιστήμη είχε τελείως χαθεί και τώρα την προσαρμόσαμε και την επανεισάγουμε για τις ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου. Η Γιόγκα Νίντρα είναι μια πολύ σημαντική άσκηση και οι ιατρικές έρευνες έχουν δείξει καθαρά πως δεν πρόκειται για ύπνωση, αλλά για μια τελείως διαφορετική τεχνική. Στη Γιόγκα Νίντρα χαλαρώνεις αλλά δεν πρέπει να κοιμηθείς. Ο ύπνος δεν είναι χαλάρωση, ενώ η χαλάρωση μπορεί ωραιότατα να επέλθει κατά την εγρήγορση. Ξαπλώστε ανάσκελα και περιφέρετε τη συνειδητότητά σας σε όλα τα μέρη του σώματός σας. Σα συνέπεια, θα νιώσετε μια χαλάρωση και μια αντίστοιχη μεταβολή θα γίνει στον εγκέφαλο. Κάποτε παρατηρήσαμε στη Γιόγκα Νίντρα κύματα δέλτα να εμφανίζονται, ιδιαίτερα αν το άτομο ήταν κουρασμένο. Άλλοτε εμφανίζονται και κύματα θήτα αλλά αυτά που επικρατούν είναι τα κύματα άλφα.
Ο Δρ. Ντέιτυ έδωσε Γιόγκα Νίντρα σε εκατό άτομα διαφορετικών ηλικιακών ομάδων και επαγγελμάτων που έπασχαν από υπέρταση. Μισή ώρα στη σαβάσανα, η τεχνική που είναι γνωστή σα Γιόγκα Νίντρα, βοήθησε αυτούς του ανθρώπους να βρουν μόνιμη ανακούφιση. Μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις δεν ωφελήθηκαν, που ήταν πολύ δύσκολες, προφανώς καθαρά ψυχολογικές.

Νους, Πράνα και Εαυτός
Ολόκληρο το σώμα είναι μια σύνθεση πράνα και νου. Οι πράνας ευθύνονται για τη δράση και την κίνηση στη ζωή. Ο νους είναι υπεύθυνος για τις σκέψεις και τα αισθήματα. Μαζί, νους και πράνα γεμίζουν αυτή τη ζωντανή δομή, διαπερνώντας την πέρα για πέρα. Ο νους και η πράνα είναι οι δυο μεγάλες δυνάμεις στο σώμα μας κι αν η ισορροπία τους χαθεί, εμφανίζεται μια αντίστοιχη ανισορροπία στη συμπεριφορά του νου και του σώματός μας. Η επιστήμη της Χάθα Γιόγκα βασίζεται πάνω σ’ αυτές τις δίδυμες δυνάμεις. Η ισορροπία των πράνα επιτυγχάνεται με τις άσανας και την Πραναγιάμα. Η νοητική δύναμη ισορροπεί με την άσκηση της συγκέντρωσης και το διαλογισμό. Στη Γιόγκα λέμε πως υπάρχουν εβδομήντα δύο χιλιάδες δίαυλοι ή νάντι μέσα στο σώμα, που μέσα τους κυλά η πράνα και κινείται ο νους. Από αυτά τα εβδομήντα δύο χιλιάδες κανάλια της νοητικής και πρανικής ενέργειας, τα σπουδαιότερα είναι τρία. Στη Γιόγκα τα ονομάζουμε ίντα, πίνγκαλα και σουσούμνα. Τα ίντα εκπροσωπεί τη νοητική δύναμη, το πίνγκαλα την πρανική δύναμη και η σουσούμνα εκπροσωπεί την πνευματική δύναμη.
Το άτομο είναι ένας συνδυασμός νου, πράνα και εαυτού. Έρχεται οπωσδήποτε μια στιγμή στη ζωή σας, και όχι υποχρεωτικά στα πενήντα πέντε, που αρχίζετε ν’ αντιλαμβάνεστε πως το σώμα δεν είναι όλο. Ο νους ελέγχει το σώμα. Και το πνεύμα, το άτμαν, ο εαυτός, ελέγχει τον νου και το σώμα. Όταν γίνεστε κύριος του νου, γίνεστε κύριος του σώματος, όταν όμως είστε σκλάβος του νου και το σώμα είναι γεμάτο αρρώστιες. Όταν γίνετε κύριος του εαυτού, είστε κύριος του νου και του σώματος.

Χάθα Γιόγκα
Όλες οι ασκήσεις της Γιόγκα αποβλέπουν στο να γίνουμε κύριοι του εαυτού. Στη Ράτζα Γιόγκα, σημασία έχει ο νους. Στη Χάθα Γιόγκα, το σώμα. Στη Χάθα Γιόγκα υπάρχουν έξι ασκήσεις κάθαρσης, που είναι οι εξής:
Νέτι – η ρινική κρίγια. Σ’ αυτή την άσκηση περνάμε νερό από το ένα ρουθούνι στο άλλο, ή ένα καθετήρα από το ρουθούνι στο στόμα. Αυτή η άσκηση γίνεται για ημικρανίες, ρινίτιδες, προβλήματα στα μάτια, πονόλαιμο, επιληψία και άλλες ασθένειες του κεφαλιού.
Ντάουτι – πλύση του πεπτικού συστήματος. Στην κούνζαλ κρίγια, πίνουμε αλατισμένο νερό και ύστερα το κάνουμε εμετό. Στη βάστρα ντάουτι, καταπίνουμε μια λεπτή λουρίδα πανί, περίπου ένα μέτρο και ογδόντα. Δεν είναι δύσκολο και το μαθαίνουμε σε ασθματικούς με μεγάλη επιτυχία.
Μπάστι – ρούφηγμα νερού από την έξοδο του απευθυσμένου εντέρου. Αυτό συνηθίζεται κυρίως για την ανακούφιση των αιμορροΐδων, του συριγγίου και ασθένειες του απευθυσμένου.
Τρατάκ – προσήλωση του βλέμματος σ’ ένα ορισμένο σημείο. Αυτή η άσκηση αναπτύσσει τη συγκέντρωση και βελτιώνει την όραση.
Νάουλι – κύλισμα πάνω στην κοιλιά. Αυτή η άσκηση δυναμώνει διάφορα μέρη των εντέρων και είναι γενικά πολύ ευεργετική. Έχει άμεσα αποτελέσματα στη σεξουαλική ικανότητα του άνδρα, που είναι μια από τις μεγαλύτερες ασθένειες της οικογενειακής ζωής. Επίσης, κάνει καλό στα νεφρά και στην ουροδόχο κύστη.
Καπαλμπάτι – γρήγορη αναπνοή με έμφαση στην εκπνοή. Ο σκοπός αυτής της άσκησης είναι να καθαρίσει τη μετωπική περιοχή του εγκεφάλου, ν’ αναζωογονήσει και να ξεκουράσει το νου. Ύστερα από πέντε λεπτών καπαλμπάτι, το μυαλό σας θα είναι πολύ καθαρό, δίχως καμία σύγχυση. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν μελετάτε για διαγωνισμούς.

Ράτζα Γιόγκα
Μετά απ’ αυτές τις ασκήσεις της Χάθα Γιόγκα, αρχίζετε άσανας. Μετά τις άσανας αρχίζετε Πραναγιάμα και όταν έχετε τελειοποιηθεί αρκετά σε όλα αυτά, τότε αρχίζετε διαλογισμό.
Η επιστήμη του διαλογισμού, η Ντυάνα, είναι ένα πολύ σπουδαίο μέρος της Γιόγκα. Έχει μεγάλη επίδραση στο ανθρώπινο σώμα και νου. Ο διαλογισμός δεν είναι μόνο μια ψυχολογική ή πνευματική άσκηση, είναι μια άσκηση που τα περιλαμβάνει όλα και κάνει για όλους, με θρησκευτικές παραδόσεις ή όχι. Οι έρευνες που έχουν γίνει πάνω στην επίδραση και τα αποτελέσματα του διαλογισμού στον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα και το σώμα μας, αποκάλυψαν ότι η άσκηση του διαλογισμού επιφέρει μεγάλη αλλαγή στη συμπεριφορά του εγκεφάλου, του συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, καθώς και όλης της προσωπικότητας. Ο διαλογισμός είναι η σπουδαιότερη άσκηση για κάθε νοητική και πνευματική πρόοδο. Οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή ορισμένες ώρες το πρωί και το βράδυ, μπορείτε να ασκείστε επί δέκα λεπτά, όχι περισσότερο. Αυτά τα δέκα λεπτά δε θα πάνε χαμένα, το αντίθετο, θα κερδίσετε σ’ αυτό το διάστημα. Πρώτα απ’ όλα, βρείτε τη θέση σας, κρατείστε τη σπονδυλική σας στήλη όρθια και ίσια. Κλείστε τα μάτια σας και προσηλώστε τα στην άκρη της μύτης. Αυτό είναι ουσιώδες. Μην κινείστε, για δέκα λεπτά μόνο πρέπει να μείνετε τελείως ακίνητοι. Ολόκληρο το σώμα ακίνητο. Να γίνει σταθερό, σαν άγαλμα. Ακολούθως, παρακολουθείστε την αναπνοή σας. Μην προσπαθείτε να εισπνέετε και να εκπνέετε. Μην καταβάλετε προσπάθεια ν’ αναπνεύσετε. Αναπνέετε έτσι κι αλλιώς συνεχώς, τώρα απλώς έχετε επίγνωση της εισπνοής και εκπνοής.
Παρατηρείστε την αυτόματη αναπνευστική διαδικασία. Αυτό είναι όλο και τίποτε περισσότερο. Ακολουθείστε τη συνειδητότητα της αναπνοής για δέκα λεπτά. Όταν ο χρόνος αυτός περάσει, κινηθείτε. Αν θέλετε, βάλτε ένα ξυπνητήρι δίπλα σας. Κάνετε αυτή την άσκηση κάθε μέρα και να είναι δυνατό, ύστερα από ένα μήνα, υποβληθείτε σε ένα ιατρικό τεστ, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση. Αν υπάρχει δοκιμαστής πολύγραφος με κομπιούτερ, μπορούν να γίνουν όλα συγχρόνως. Αλλά τα πρακτικά ιατρικά και ψυχολογικά τεστ δεν είναι η μόνη απόδειξη. Και τα μέλη της οικογένειάς σας, καθώς και οι συνάδελφοι στη δουλειά σας, θα παρατηρήσουν τη διαφορά.

Ένας ισχυρός παγκόσμιος πολιτισμός
Η Γιόγκα είναι μια επιστήμη θεραπείας, μια επιστήμη αυτοβελτίωσης και μια μέθοδος πειθαρχίας. Αλλά, πλάι σ’ όλα αυτά, η Γιόγκα είναι πολιτισμός και κάθε έθνος πρέπει να έχει ένα πολιτισμό. Γιατί ο πολιτισμός είναι η πράνα ενός έθνους. Χώρες με πολιτικούς πολιτισμούς απέτυχαν. Έθνη με στρατιωτική ισχύ καταστράφηκαν. Φυλές με απόλυτη ισχύ, εξαφανίστηκαν χωρίς ν’ αφήσουν ίχνη. Μια χώρα, όμως, που η βάση του πολιτισμού της είναι η Γιόγκα, υπάρχει αιώνια. Επιζεί μέσα από τις αντινομίες της ζωής, τις ιστορικές καταστροφές και τη φθορά του χρόνου. Στις ερχόμενες γενεές, η Γιόγκα θα αναδυθεί σαν ένας ισχυρός παγκόσμιος πολιτισμός, θα κατευθύνει τα γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας. Δεχθείτε αυτή τη μεγάλη επιστήμη με αγάπη, με θαυμασμό, με ελπίδα και ειλικρίνεια…

Yoga, a therapeutic science, June 1979





Το Σατυανάντασραμ Ελλάδας είναι ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο που δεν επιδοτείται. Τα προγράμματά του απευθύνονται στα μέλη του. Οι εισφορές και δωρεές σας συμβάλλουν στο φιλανθρωπικό μας έργο μέσα από τη δραστηριότητα του Σατυανάντα Μαθ για την ενίσχυση των συνανθρώπων μας που χρήζουν βοήθειας. Οι εισφορές καλύπτουν το λειτουργικό κόστος των προγραμμάτων και δεν επιστρέφονται, δεν μεταφέρονται και ούτε μεταβιβάζονται. Μπορεί να υπάρξουν αλλαγές στα προγράμματα χωρίς ενημέρωση. Συνιστούμε την έγκαιρη κράτηση.
Τα και είναι σήματα κατατεθέντα που ανήκουν στην IYFM και χρησιμοποιούνται κατόπιν αδείας.